‘We dachten dat de tekst al voor 90% goed was.’ Dit gebeurt er als je jouw tekst door ons laat redigeren
“We werken aan een brochure over de toekomst van het bos. De tekst is al voor 90% goed,” mailt Sverre van Klaveren, onderzoeker bij de Wageningen University & Research (WUR). Zijn vraag aan Liesbeth was dan ook vrij overzichtelijk. “Ik zoek iemand die er een consistent geheel van kan maken.” Liesbeth: ‘Maar een vraag om een redactie is zelden zo eenvoudig. Tenminste, niet als Marije of ik met je tekst aan de slag gaan.’
Liesbeth: ‘Je dacht dat jullie er bijna waren. Maar toen ik door de tekst ging, zag ik al snel dat de kern verstopt zat.’
Sverre: ‘Ik verwachtte van jouw redactie iets heel anders dan wat er uiteindelijk gebeurde. Ik dacht dat je de leesbaarheid zou verhogen. De zinsbouw misschien. Gewoon… het Nederlands ietsje beter maken. Maar pas bij het controleren van jouw herschrijving ontdekten we wat je had gedaan. Ik en mijn collega’s lazen de tekst met één specifieke vraag in ons achterhoofd: is er iets verdwenen? Alles wat we opschrijven, heeft namelijk een reden. Dus je bent toch een beetje bang dat er na een stevige redactieslag iets weg is.’
De opdracht:
Redigeer een brochure over het bos van 2120 van de WUR.
De brochure:
De bossen in Nederland staan onder grote druk. Klimaatverandering, droogte, stormen en nieuwe ziekten dwingen tot keuzes. De WUR deed een verkenning naar die mogelijke keuzes. De brochure moet het integraal denken over én handelen voor een gebied aanwakkeren.
Liesbeth: ‘Die reflex zie ik vaker. Logisch als je weken of maanden aan een tekst hebt gewerkt. Jullie hadden trouwens ook goede feedback op mijn herschrijving. Soms legde ik een verband dat niet klopte. Dus samenwerken blijft essentieel. Maar ik vond het grappig wat hier gebeurde. Jullie waren bang dat er iets verloren zou gaan. Maar precies het tegenovergestelde gebeurde.’
Sverre: ‘Er was niks essentieels weg. Je hebt juist expliciet gemaakt wat nog niet zichtbaar was. Als wetenschapper schrijf je voorzichtig. Neutraal. Zo verantwoord mogelijk. Maar daardoor krijg je lange teksten met veel bijzaken. Terwijl daar uiteindelijk niemand wat aan heeft. En juist dan helpt het als iemand van buiten meekijkt. Het is fijn als iemand je daar even uittrekt. Eigenlijk ben je gaan structureren in ons denken. Je hebt het argument gemaakt dat wij hadden willen maken. Ik had dat vooraf nooit verwacht. Ik dacht eerlijk gezegd: we schrijven de hele dag. Dit moeten we toch ook gewoon zelf kunnen: een vlotte brochure schrijven over iets waar we veel van weten.’
“Eigenlijk ben je gaan structureren in ons denken.”
Liesbeth: ‘Haha, en ik weet van tevoren al dat dit gaat gebeuren. Je vraagt om een eenvoudige redactie, maar je krijgt wat veel beters. Maar dat is bijna niet uit te leggen aan iemand die mijn werk nog niet kent. Hoe beter je je onderwerp kent, hoe moeilijker het wordt om nog te zien wat er níét staat. Ons werk heeft trouwens wel parallellen. Zag jij ze ook? Zoals jullie nadenken over het bos van de toekomst, denk ik na over teksten. Wat moet er blijven staan? Wat haal ik weg? Wat zet ik op een andere plek? Wat geef ik een andere functie? Welk effect heeft het op een andere plek als ik hier iets verander? En … hoe krijgen we iedereen enthousiast voor deze aanpassingen? Ik hoop dat heel veel mensen jullie brochure gaan lezen én ermee aan de slag gaan.
Sverre: ‘Ik hoop dat de brochure mensen uit de waan van de dag trekt en dieper over onze bossen laat nadenken. Het is ons doel dat de brochure activeert om samen aan de slag te gaan. Dat ze starten met de acties die vandaag de dag al kunnen, en met anderen uit het werkveld gaat praten om de acties van morgen uit te werken. Het echte werk aan het bos van de toekomst begint pas nu.’
>>> Wil je ook hulp met je tekst?
Soms stappen we pas aan het eind in, zoals bij deze brochure. Maar minstens zo vaak werken Marije en ik vanaf het begin mee. Vaak als het gaat om een tekst die je met meerdere collega’s moet opleveren. Dan helpen we om complexe inhoud goed op papier te krijgen. Wil je zien hoe dat werkt? Lees dan ook het artikel over samen een grote tekstklus aanpakken. Of stuur me jouw tekst: liesbeth@superscript.nl. Dan kijken we samen waar jouw verhaal nog scherper kan.